Odliczenie podatku VAT naliczonego jest jednym z podstawowych praw przedsiębiorcy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o VAT, podatnik może skorzystać z tego prawa najwcześniej w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymał fakturę.

Najnowszy wyrok Sądu Unii Europejskiej z 11 lutego 2026 r. w sprawie T-689/24 wywołał dyskusję, czy polskie przepisy nie ograniczają nadmiernie prawa do odliczenia podatku, uzależniając najwcześniejszy moment odliczenia od momentu otrzymania faktury.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odniósł się do tej kwestii w interpretacji indywidualnej z 19 maja 2026 r. (nr 0111-KDIB3-1.4012.150.2026.1.IK). W efekcie przedsiębiorcy otrzymali dwa odmienne sygnały – jeden płynący z prawa unijnego, drugi z krajowej praktyki organów podatkowych.

Kiedy można odliczyć VAT?

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z ustawowymi zastrzeżeniami).

Prawo do odliczenia powstaje co do zasady z chwilą powstania obowiązku podatkowego po stronie sprzedawcy. Odliczenie nie może nastąpić wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę.

Co zmienił wyrok Sądu Unii Europejskiej?

Jak wynika z argumentacji przedstawionej we wniosku o interpretację oraz z przywołanego w nim wyroku Sądu UE z 11 lutego 2026 r. w sprawie T-689/24, prawo do odliczenia VAT powstaje w momencie, gdy podatek staje się wymagalny, natomiast posiadanie faktury stanowi warunek formalny realizacji tego prawa.

Sąd unijny podkreślił utrwaloną w orzecznictwie zasadę neutralności VAT. Podatnik prowadzący działalność opodatkowaną nie powinien ponosić ekonomicznego ciężaru podatku. W konsekwencji pojawił się argument, że jeżeli przedsiębiorca posiada fakturę przed złożeniem pliku JPK_V7 za dany okres, to nie powinien być zmuszany do przesuwania odliczenia na kolejny miesiąc wyłącznie dlatego, że faktura fizycznie wpłynęła później.

W praktyce oznacza to, że jeśli:

usługa została wykonana w styczniu,
obowiązek podatkowy u sprzedawcy powstał w styczniu,
faktura dotarła do nabywcy dopiero w lutym,

to obecnie odliczenie VAT następuje najwcześniej w rozliczeniu za luty.

Według stanowiska prezentowanego przez wnioskodawcę w interpretacji, możliwe byłoby odliczenie VAT już w rozliczeniu za styczeń, jeżeli faktura zostałaby otrzymana przed złożeniem pliku JPK_V7 za ten okres.

Czy przedsiębiorca może powołać się bezpośrednio na dyrektywę VAT?

W orzecznictwie TSUE od wielu lat przyjmuje się, że jeżeli przepis dyrektywy jest wystarczająco precyzyjny i bezwarunkowy, a państwo członkowskie wadliwie wdrożyło regulację unijną, podatnik może powoływać się bezpośrednio na przepisy unijne. Na tej argumentacji opierał się również wnioskodawca występujący o interpretację. Wskazywał on, że przepisy dyrektywy VAT powinny mieć pierwszeństwo przed krajowym ograniczeniem wynikającym z art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT.

Co na to dyrektor KIS?

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy i uznał je za nieprawidłowe. W interpretacji wskazano, że nadal obowiązują przepisy art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT, które wyraźnie uzależniają możliwość odliczenia od otrzymania faktury.

Oznacza to, że według organów podatkowych przedsiębiorca nadal powinien odliczyć VAT dopiero w miesiącu otrzymania faktury, niezależnie od tego, że posiada ją już przed terminem złożenia pliku JPK_V7 za wcześniejszy okres.

Czy warto już teraz odliczać VAT wcześniej?

Z praktycznego punktu widzenia należy zachować dalece idącą ostrożność. Choć argumentacja oparta na prawie unijnym może stanowić istotny argument w sporze z organami podatkowymi, to przepisy ustawy o VAT nie zostały zmienione, nadal obowiązuje art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy, a najnowsza interpretacja indywidualna potwierdza restrykcyjne stanowisko fiskusa.

Jak wskazał dyrektor KIS w interpretacji, wyrok Sądu UE został objęty szczególną procedurą kontroli przed Trybunałem Sprawiedliwości UE. Do czasu zakończenia tej procedury jego praktyczne znaczenie pozostaje ograniczone, a organy podatkowe konsekwentnie wskazują, że podatnicy nie mogą skutecznie opierać na nim prawa do wcześniejszego odliczenia VAT. Przedsiębiorca, który zdecyduje się na wcześniejsze odliczenie VAT wyłącznie w oparciu o wyrok unijny, powinien liczyć się z możliwością sporu z organami podatkowymi.

Wskazówka dla przedsiębiorców

Do czasu zmiany przepisów lub ukształtowania jednolitej praktyki orzeczniczej bezpiecznym rozwiązaniem pozostaje odliczanie VAT w okresie otrzymania faktury. Wcześniejsze odliczenie może prowadzić do sporu z organami podatkowymi i wymagać obrony swojego stanowiska przed sądem administracyjnym.

Odliczenie VAT bez oczekiwania na fakturę? Co oznacza wyrok T-689/24 dla przedsiębiorców?