Nie jest niczym nowym, że darowizny dokonywane między członkami najbliższej rodziny korzystają ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, bez względu na ich wartość pod warunkiem zgłoszenia do urzędu skarbowego faktu ich otrzymania w ustawowym terminie. Okazuje się jednak, że nie wszystko, co podatnicy traktują jak darowiznę, która może korzystać ze zwolnienia, jest tak samo postrzegane przez organy podatkowe. Pokazuje to jedna z tegorocznych interpretacji dyrektora KIS.
Przelew od brata na pokrycie zaległości podatkowychSprawa dotyczyła podatniczki, za którą brat uregulował częściowo zaległości wobec urzędu skarbowego z tytułu zobowiązań podatkowych. We wniosku o interpretację kobieta wskazała, że środki te nie wpłynęły na jej konto, lecz zostały przelane przez brata bezpośrednio na rachunek urzędu skarbowego. Jednocześnie podkreśliła, że brat przekazał te środki dobrowolnie, bez oczekiwania ich zwrotu od niej, bez ustanowienia jakiegokolwiek zobowiązania zwrotnego i bez wynagrodzenia. Tytuły przelewów odnosiły się bezpośrednio do wnioskodawczyni i zostały przez urząd skarbowy zaksięgowane we właściwych sprawach. Wnioskodawczyni zastanawiała się, czy w związku z powyższą sytuacją powstanie u niej obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn (czy przelewy te w ogóle stanowią darowiznę), a jeśli tak, to czy ma prawo skorzystać ze zwolnienia z podatku i czy w tym celu musi składać formularz SD-Z2 do urzędu skarbowego? Jej zdaniem kwoty, które przekazał brat bezpośrednio na rachunek urzędu skarbowego stanowią darowiznę w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn – zgodnie z orzecznictwem NSA spłata długu podatkowego przez osobę trzecią stanowi przysporzenie majątkowe i spełnia definicję darowizny. Jednocześnie zastosowanie powinno znaleźć zwolnienie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ przelewy były dokumentowane przez bank (wyciągi), nie jest wymagane, aby środki wpływały bezpośrednio na konto obdarowanego – wystarczy dowód przekazania środków w sposób pozwalający na weryfikację, zaś cel darowizny (spłata długu) nie wpływa na możliwość skorzystania ze zwolnienia. Samo zgłoszenie SD-Z2 natomiast należy złożyć już po uzyskaniu interpretacji potwierdzającej stanowisko wnioskodawczyni. Przelew do US jednak niewystarczającyDyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się z wnioskodawczynią. Przede wszystkim organ wskazał, że dana czynność może zostać uznana za darowiznę, jeżeli posiada cechy tego zobowiązania, tj. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego. W przypadku darowizny obowiązek podatku powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Jeśli natomiast ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń. Ustawa przewiduje zwolnienie z podatku dla tzw. grupy „zerowej” – tj. dla najbliższej rodziny. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia w przypadku otrzymania darowizny środków pieniężnych od najbliższej rodziny jest po pierwsze zgłoszenie tego faktu na druku SD-Z2, po drugie zaś udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek inny niż płatniczy w banku lub SKOK lub przekazem pocztowym. Z powyższego wynika, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia jest nie tylko złożenie formularza SD-Z2 do urzędu skarbowego, ale również udokumentowanie otrzymania środków przelewem na swój rachunek. Literalne brzmienie przepisu nie pozwala skorzystać ze zwolnienia w sytuacji, gdy nabycie nie jest udokumentowane w taki sposób, jaki wskazuje ustawa. Dyrektor KIS wskazał, że co prawda zgodnie z utartą linią interpretacyjną i orzeczniczą warunek określony powyżej uważa się za spełniony również wtedy, gdy wpłata dokonywana jest na rachunek bankowy osoby trzeciej, ale na subkonto wyodrębnione w ramach tego rachunku dla osoby obdarowanej. Jednak w przypadku wnioskodawczyni taka sytuacja nie ma miejsca. W związku z tym należy stwierdzić, że nie został spełniony jeden z warunków zastosowania zwolnienia dla najbliższej rodziny, dlatego przekazane środki pieniężne w części, w jakiej przekraczają kwotę wolną od podatku podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. |
Spłata zadłużenia wobec urzędu skarbowego za członka rodziny z ryzykiem kolejnego opodatkowania?
