Przedsiębiorcy dokonujący rozliczeń pomiędzy sobą muszą pamiętać o ograniczeniach dotyczących płatności gotówkowych. Obowiązek regulowania należności za pośrednictwem rachunku płatniczego wynika z art. 19 ustawy – Prawo przedsiębiorców i ma istotne konsekwencje zarówno podatkowe, jak i praktyczne. Naruszenie zasad może skutkować brakiem możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Kiedy obowiązuje limit 15 000 zł?
Zgodnie z art. 19 ustawy – Prawo przedsiębiorców, dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku, gdy:
- stroną transakcji, z której wynika płatność jest inny przedsiębiorca oraz
- jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty.
Ważne: Oznacza to, że limit odnosi się do całej wartości transakcji, a nie do pojedynczej raty czy pojedynczej faktury.
W praktyce wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że skoro płatność została podzielona na kilka części po 5000 zł lub 10 000 zł, można regulować ją gotówką. Tymczasem decydująca jest wartość całej transakcji.
Chodzi o wartość wynikającą z całego stosunku prawnego łączącego strony. Jeżeli więc przedsiębiorca zawiera umowę na dostawę towarów o wartości 50 000 zł, to nawet gdy zapłata nastąpi w pięciu ratach po 10 000 zł, każda z tych płatności powinna zostać dokonana przelewem. Limit 15 000 zł odnosi się do wartości brutto transakcji, czyli razem z podatkiem VAT. Jeżeli więc faktura opiewa na: to płatność powinna zostać dokonana za pośrednictwem rachunku płatniczego. W przypadku transakcji w walutach obcych przeliczenia dokonuje się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji. W takim przypadku obowiązuje płatność za pośrednictwem rachunku płatniczego. Najważniejszą konsekwencją jest brak możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.Co oznacza jednorazowa wartość transakcji?
Czy limit dotyczy kwoty netto czy brutto?
Płatności w walutach obcych
Przykład:
Skutki w podatkach dochodowych płatności gotówką ponad limit
Przykład:
Podatnik zakupił materiały budowlane za 32 000 zł brutto. Ujął wydatek w kosztach uzyskania przychodów. Zobowiązanie wobec dostawcy zostało uregulowane gotówką.
W takim przypadku nie ma prawa pozostawić wydatku w kosztach uzyskania przychodów i powinien zmniejszyć koszty uzyskania przychodów albo zwiększyć przychody podatkowe – zgodnie z przepisami ustaw o PIT i CIT.
Transakcje z konsumentami
Limit 15 000 zł dotyczy wyłącznie rozliczeń pomiędzy przedsiębiorcami (B2B). Jeżeli jedna ze stron transakcji nie jest przedsiębiorcą, przepisy art. 19 Prawa przedsiębiorców nie ma zastosowania. Nie oznacza to jednak automatycznie braku innych ograniczeń, np. wynikających z przepisów AML lub obowiązków dokumentacyjnych. W praktyce największe ryzyka dotyczą: Szczególną ostrożność należy zachować również przy umowach długoterminowych i stałej współpracy, gdzie problematyczne może być ustalenie, czy mamy do czynienia z jedną transakcją czy wieloma odrębnymi świadczeniami.Na co przedsiębiorcy powinni zwrócić szczególną uwagę?
Podstawa prawna:
