Należyta staranność w VAT to wskazanie najważniejszych okoliczności, które będą brać pod uwagę urzędnicy skarbowi w ocenie działalności przedsiębiorców przy rozliczeniach VAT. Różnią się one w zależności od tego, czy chodzi o podjęcie współpracy z nowym kontrahentem, kontynuację z dotychczasowym, a także w razie płatności przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności (MPP).
Przedsiębiorca jest zobowiązany dochować należytej staranności przy rozpoczęciu współpracy z kontrahentem, tj.:
- zawarciu transakcji z podmiotem, z którym wcześniej nie zawierał transakcji handlowych dotyczących towarów, oraz
- zawarciu transakcji z podmiotem, z którym zawierał je już wcześniej, ale nowe transakcje dotyczą towarów nieobjętych dotychczas branżą lub profilem działalności kontrahenta i których przedsiębiorca dotychczas od niego nie kupował.
Ocena należytej staranności w przypadku nowego kontrahenta
W przypadku każdego nowego kontrahenta wskazane jest:
Wskazówka!
Na Białej liście znajdziemy informację, czy kontrahent:
- zarejestrowany jako podatnik VAT czynny albo zwolniony, czy został przywrócony do rejestru VAT,
- został wykreślony jako podatnik VAT lub nie został zarejestrowany,
- potwierdzić, czy kontrahent posiada wymagane koncesje i zezwolenia dotyczące towarów, które są przedmiotem planowanych transakcji,
- potwierdzić, że osoby zawierające umowę/dokonujące transakcji posiadają umocowania do działania w imieniu kontrahenta (na podstawie danych z KRS lub CEIDG),
- zwrócić uwagę na wszelkie okoliczności transakcyjne (lista nie ma charakteru zamkniętego), należy sprawdzić np.:
- czy cena towaru oferowanego podatnikowi przez kontrahenta znacząco odbiega od ceny rynkowej bez ekonomicznego uzasadnienia,
- czy podatnik nabył od kontrahenta towary, które należą do innej branży niż ta, w której działa kontrahent i których dotychczas podatnik od niego nie nabywał, jeżeli zmiana profilu działalności kontrahenta nie ma uzasadnienia ekonomicznego,
- czy kontrahent posiada siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności gospodarczej pod adresem, pod którym brak jest oznak prowadzenia działalności gospodarczej,
- czy transakcja została zawarta na warunkach znacznie odbiegających od tych, które uznawane są w danej branży za gwarantujące bezpieczeństwo obrotu,
- jakim, kontrahent będący spółką kapitałową, dysponuje kapitałem zakładowym (współmierność w stosunku do okoliczności transakcji),
- czy kontrahent posiada zaplecze organizacyjno-techniczne odpowiednie do rodzaju i skali prowadzonej działalności gospodarczej.
Przy kontynuacji współpracy wskazane jest:
Jeżeli płatność na rzecz dostawcy towaru zostanie zrealizowana przy wykorzystaniu MPP, należy uznać, że podatnik dochował należytej staranności, jeżeli pozytywnie zweryfikował przesłanki formalne i nie zachodzą inne okoliczności, które w sposób jednoznaczny mogłyby wskazywać na brak dochowania należytej staranności.
Źródło: Metodyka w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych:Ocena należytej staranności przy kontynuacji współpracy z kontrahentem
Ocena dochowania należytej staranności przez podatnika w razie płatności przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności (MPP)
https://www.podatki.gov.pl/vat/bezpieczna-transakcja/nalezyta/







