| Jedna z preferencji w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, czyli tzw. mały ZUS, daje prawo do skorzystania z płacenia składek od obniżonej podstawy – w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia. Mogą z niej skorzystać osoby spełniające warunki określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Przedsiębiorcy muszą dokładnie analizować, czy przysługuje im prawo do tej ulgi, bowiem nie zawsze jest to oczywiste. W jednej z niedawno wydanych interpretacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozwiał wątpliwości przedsiębiorcy, o dziwo na jego korzyść.
Dla kogo preferencyjne składki?Z tzw. małego ZUS mogą skorzystać płatnicy podejmujący pozarolniczą działalność gospodarczą po raz pierwszy albo po 60 miesiącach od dnia zawieszenia lub zakończenia wcześniej prowadzonej działalności (art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Niższe składki mogą płacić przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. Ustawa przewiduje jednak wyłączenie (pośrednio wskazane wcześniej) – z preferencji nie mogą skorzystać osoby, które:
Definicja osoby prowadzącej działalnośćZgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in.:
Z przepisów dotyczących małego ZUS można zatem wyciągnąć wniosek, że jeśli płatnik dodatkowo jest jedną z wymienionych osób, nie ma możliwości skorzystania z preferencji.
Ważne! Pozarolnicza działalność gospodarcza to jedna z rodzajów działalności wymienionych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sytuacja indywidualna przedsiębiorcy
Do ZUS z wnioskiem o wydanie interpretacji wystąpił przedsiębiorca, który od 1 stycznia 2024 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Od sierpnia 2024 r. korzysta z preferencyjnego ZUS („mały ZUS”), natomiast we wrześniu ub.r. został wspólnikiem spółki jawnej. Jego zdaniem, w związku z przystąpieniem jako wspólnik do spółki osobowej, utracił z dniem rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym prawo do preferencyjnych składek ZUS. Chciał się jednak upewnić u źródła, czy ma rację. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że z przepisów ustawy wynika, iż prawa do ulgowego ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie mają osoby, które prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność. Jednak przepis art. 18a ust. 1 ustawy systemowej regulujący prawo do preferencyjnych składek społecznych ma zastosowanie do osób, które w tej samej dacie lub w różnych datach rozpoczynają prowadzenie pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 – czyli m.in. osoby będące wspólnikami spółki jawnej. Zatem – zdaniem ZUS – prawo do skorzystania z ulgowej podstawy wymiaru składek (w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia) przysługuje także osobom, które podejmują w okresie korzystania z tego prawa dodatkową działalność, która nie uprawnia do stosowania obniżonej podstawy wymiaru składek, np. jak w przedstawionej sytuacji – wspólnika spółki jawnej. W związku z tym, choć przedsiębiorca rozpoczął działalność w styczniu 2024 r., a od września 2024 r. stał się wspólnikiem spółki jawnej, z momentem uzyskania statusu wspólnika spółki nie utracił prawa do ustalania podstawy wymiaru składek w sposób preferencyjny. |
Wspólnik spółki jawnej z prawem do „preferencyjnego ZUS”
