Zmiana w stałych składnikach wynagrodzenia wpływa wprost na wysokość wynagrodzenia za urlop, jeżeli została dokonana przed miesiącem wykorzystywania urlopu lub w tym miesiącu. Przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop nie można pominąć wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej, nawet jeżeli są to nieznaczne kwoty, a sama praca tworząca podstawę do wypłaty dodatków występowała sporadycznie, bardzo wyjątkowo.
Za czas urlopu wypoczynkowego pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie takie, jakie wypracowałby w tym okresie, gdyby pracował. Najprościej zasadę tę stosuje się w odniesieniu do stałych składników wynagrodzenia (pensja miesięczna, stałe miesięczne dodatki – np. stażowy). Składniki takie uwzględnia się w wynagrodzeniu urlopowym w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu wykorzystywania urlopu.
Zmienne składniki wynagrodzenia za okresy nie dłuższe niż miesięczne uwzględniamy w wysokości wypłaconej pracownikowi w ciągu trzech miesięcy poprzedzających miesiąc wykorzystywania urlopu. Jeżeli miały miejsce znaczne wahania ich wysokości, mogą być uwzględniane w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w ciągu 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym pracownik wykorzystuje urlop. 12-miesięczny okres będziemy przyjmowali na podstawie konkretnych zapisów obowiązujących w firmowych przepisach wewnętrznych. Z reguły mówimy o trzech miesiącach.
Składniki zmienne przysługujące za okresy dłuższe niż miesięczne (np. premia kwartalna) nie są wliczane do wynagrodzenia urlopowego. Wypłaca się je w przyjętych terminach wypłaty tych składników, przy czym okres urlopu jest traktowany na równi z okresem wykonywania pracy.
Ważne: Przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego uwzględniamy wszystkie składniki wynagrodzenia i inne świadczenia, które:- nie zostały wskazane w par. 6 rozporządzenia MPiPS z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop – jako wyłączone,
- przysługują za okresy nie dłuższe niż miesięczne.
Zobacz także: Ustalanie wynagrodzenia urlopowego
Podwyżka stałego wynagrodzeniaWażne:
Składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględnia się w wynagrodzeniu urlopowym w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu wykorzystywania urlopu. Swoiste uśrednienie wysokości wynagrodzenia dotyczy jedynie składników zmiennych przysługujących za okresy miesięczne.
Stałe składniki wynagrodzenia to wynagrodzenie zasadnicze, ale również np. dodatek funkcyjny wyrażony w stałej wysokości, dodatek za wieloletnią pracę, premia miesięczna wyrażona w stałej wysokości (np. jako stały procent od wynagrodzenia zasadniczego, które ma stałą wysokość). Istotne jest to, że składniki te mają stałą wysokość miesięczną, niezależną od np. rozkładu czasu pracy, wykonywania dodatkowych czynności itp.
Przykład: Stałym wynagrodzeniem nie jest wynagrodzenie wyrażone w stawce godzinowej, gdyż naliczane jest ono w oparciu o zmienną z założenia liczbę przepracowanych godzin.
Podwyżka wynagrodzenia wprost wpływa na wynagrodzenie za urlop.
Przykład: Pracownik zarabiał do końca czerwca 5500 zł miesięcznie. Od początku lipca zarabia 5900 zł. W lipcu idzie na tygodniowy urlop. Wynagrodzenie za lipiec wynosi 5900 zł, urlop nic w tej kwocie nie zmieni – przyjmiemy wynagrodzenie należne w lipcu.
Ta zasada działa oczywiście także w razie obniżenia wynagrodzenia.
Przykład: Pracownik od początku 2026 r. zarabiał 8000 zł miesięcznie (pensja zasadnicza 7000 zł i stały dodatek 1000 zł). Od lipca zaczęła obowiązywać zmiana – obniżenie dodatku o 20 proc.
Przy urlopie wykorzystywanym w lipcu wynagrodzenie za urlop naliczone zostanie od kwoty 7800 zł (czyli w praktyce za lipiec pracownik uzyska taką właśnie kwotę bez względu na długość urlopu). Nie ma tu znaczenia to, że przez dłuższy czas zarabiał więcej.
Nadgodziny i dodatek za pracę w nocyPrzykład:
Załóżmy, że pracownik korzysta z urlopu w lipcu 2026 r. przez 10 dni (80 godzin), w okresie kwiecień – maj przepracował 20 nadgodzin dobowych (za co otrzymał wynagrodzenie wraz z dodatkiem 1500 zł oraz pracował przez 8 godzin w nocy (w maju), za co otrzymał 48,08 zł. Całość wynagrodzenia wraz z nadgodzinami i dodatkiem za pracę w nocy wypłacana była w miesiącach, za które przysługiwało (czyli za kwiecień w kwietniu itd.).
Łączną kwotę wypłaconą w trzech miesiącach poprzedzających miesiąc urlopu zmiennych składników (1548,08 zł) należy podzielić przez łączny czas przepracowany przez pracownika – w przypadku, gdy nie występowały np. godziny nadliczbowe będzie to łączny wymiar czasu pracy w tym okresie. Jeżeli jednak – tak jak w przykładzie – nadgodziny wystąpiły, to przepracowany czas jest dłuższy niż wynikający z samego wymiaru czasu pracy w tym okresie. Wymiar czasu pracy w kwietniu wynosi 168 godzin, w maju – 160 godzin, w czerwcu – 168 godzin, czyli łącznie 496 godzin. Do tego dochodzi 20 godzin nadliczbowych – razem 516 godzin.
1548,08 zł : 516 = 3,00 zł
Pracownik korzysta z urlopu przez 80 godzin, a zatem z tytułu zmiennych składników wynagrodzenia wynagrodzenie za urlop wynosi 240 zł.
Podstawa prawna:
