| Usuwanie awarii może być przesłanką skrócenia minimalnego odpoczynku dobowego. Dotyczy to jednak tych sytuacji, w których podejmowane są pilne działania w związku z powstałą awarią, a nie z usuwaniem po pewnym czasie od powstania awarii jej skutków. Ustawodawca nie zakreślił przy tym dolnej granicy odpoczynku, jaki w takich przypadkach musi zostać zapewniony.
W każdej dobie pracowniczej (24 kolejne godziny od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy) pracownikowi przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku – inaczej mówiąc: pracownik ma mieć zapewnione co najmniej 11 godzin odpoczynku i pracodawca nie może planować pracy, zlecać pracy dodatkowej lub polecać pełnienie dyżurów w taki sposób, by odpoczynek był krótszy. Skrócenie odpoczynkuOdpoczynek dobowy może zostać skrócony jedynie wyjątkowo. Dotyczy to:
W tych przypadkach pracownikowi przysługuje jednak w okresie rozliczeniowym, w którym skrócenie to miało miejsce równoważny okres odpoczynku. Pierwszy punkt dotyczy pewnej grupy pracowników (osoby kierujące jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępcy lub pracownicy wchodzący w skład kolegialnego organu zarządzającego zakładem pracy oraz główni księgowi) i nie jest powiązany z zaistnieniem szczególnej sytuacji. Podstawą do skrócenia odpoczynku jest samo zajmowanie stanowiska kwalifikującego tę osobę jako osobę zarządzającą. Druga grupa dotyczy każdego pracownika, bez względu na zajmowane stanowisko. Możliwość skrócenia odpoczynku aktualizuje się w razie zaistnienia określonej sytuacji. Ważne: W razie zaistnienia przesłanek skrócenia odpoczynku dobowego:
Przykład: Pracownik pracuje 8:00-16:00, w związku z akcją ratowniczą pracował dodatkowo 20:00-23:00. Czy skrócony odpoczynek musi zostać zrekompensowany następnego dnia jako skrócenie godzin pracy? Rekompensata zgodnego z prawem skrócenia odpoczynku minimalnego polegać powinna na wydłużeniu odpoczynku w innych dniach okresu rozliczeniowego i nie musi być związana z jednoczesnym skracaniem czasu pracy. Polega na odpowiednim (tzn. o czas brakujący do 11 godzin) wydłużeniu odpoczynku w innych dobach okresu rozliczeniowego, nie musi to być doba bezpośrednio następująca po tej, w której skrócenie miało miejsce. Awaria
Druga z przesłanek umożliwiających skrócenie odpoczynku dobowego opiera się na prowadzonej w różnych – wskazanych przez ustawodawcę – celach akcji ratowniczej. Usuwanie awarii nie jest tutaj wyodrębnioną podstawą ograniczenia odpoczynku, jest jednym z celów, w jakim prowadzona może być akcja ratownicza. Nie mówimy zatem o samym usuwaniu awarii, ale o akcji ratowniczej związanej usuwaniem awarii, w ramach której usuwana jest awaria. Usuwanie awarii, która pozwala na skrócenie odpoczynku powiązane musi z wystąpieniem zdarzeń będących skutkiem działania sił przyrody, usterki mechanicznej sprzętu, zużycia się mechanizmu czy materiałów bądź szeroko pojętego działania lub zaniechania ludzkiego. Charakteryzuje się koniecznością podejmowania dynamicznych działań przy braku możliwości ich przerwania, jak również przewidywania powstania samej awarii z wyprzedzeniem. Przykład: Awaria oświetlenia w hali produkcyjnej uniemożliwia pracę na hali. Usuwanie awarii umożliwia skrócenie odpoczynku osób bezpośrednio w te działania zaangażowanych. Działania w ramach akcji ratowniczej mogą być podjęte w celu usunięcia usterki uniemożliwiającej funkcjonowanie firmy. Jeżeli po wykonaniu podstawowych działań związanych z awarią (zabezpieczenie przed dalszymi uszkodzeniami itp.) całkowite jej usunięcie jest przesunięte w czasie, gdyż wymaga np. zamówienia materiałów, zapewnienia swobodnej przestrzeni do pracy, to nie będziemy już mieli do czynienia z akcją ratowniczą w celu usuwania awarii, ale z planowaną naprawą. Ta zaś nie pozwala na skrócenie odpoczynków dobowych pracowników ją wykonujących. Podstawa prawna: |
Usuwanie awarii a odpoczynek dobowy
