Pracodawcy mają wątpliwości, jak udzielać niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego z ubiegłego roku po uzyskaniu przez pracownika orzeczenia o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności i obniżeniu norm czasu pracy. Częstym błędem jest przyjęcie stosowania przeliczenia przez liczbę godzin odpowiadającej normie dobowej czasu pracy obowiązującej w okresie, w którym urlop zastał nabyty (czyli przeliczenie dnia zaległego urlopu przez 8 godzin).
Urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku, za który przysługuje (tzw. urlop zaległy) udzielony być powinien nie później niż do końca września kolejnego roku; nie dotyczy to części urlopu udzielonego na podstawie art. 167(2) k.p. (urlopu na żądanie). Niedotrzymanie tego terminu może skutkować odpowiedzialnością pracodawcy za wykroczenie.Uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności a urlop wypoczynkowyZgodnie z art. 15 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, czas pracy osoby z niepełnosprawnością uzależniony jest od orzeczonego stopnia niepełnosprawności i wynosi:
Ważne: Przepisy art. 15 wskazanej ustawy tworzą odrębne od zawartych w kodeksie pracy normy czasu pracy. Stosuje się je od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności.Bez względu na stopień niepełnosprawności pracownicy niepełnosprawni nie mogą być zatrudniani w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej. Powyższe postanowienia – zarówno dotyczące nadgodzin, pracy w porze nocnej, jak też norm czasu pracy – nie mają jednak bezwzględnego charakteru. Nie stosujemy ich:
Osobie z niepełnosprawnością w stopniu znacznym lub umiarkowanym przysługuje dodatkowy (tj. poza 20 lub 26 dniami rocznie „zwykłego” urlopu wypoczynkowego) urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego dodatkowego urlopu pracownik niepełnosprawny nabywa po przepracowaniu roku po dniu zaliczenia go do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a więc uzyskanie orzeczenia o którymś z tych stopni niepełnosprawności w trakcie roku nie da prawa do dodatkowego urlopu jeszcze w tym samym roku. Zasady udzielania urlopów wypoczynkowych a urlop zaległy
Wymiar urlopu pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, przyjmując zaokrąglenie w górę do pełnego dnia. W przypadku zmian wymiaru czasu pracy w trakcie roku należy oddzielnie obliczyć wymiar urlopu za poszczególne okresy roku. Wymiar urlopu jest ustalany w dniach, a zostaje on przeliczany na godziny w chwili jego udzielania. Przeliczanie odbywa się według zasady, że dzień urlopu mnoży się przez normę dobową czasu pracy obowiązującą w stosunku do pracownika. Podstawową kwestią jest to, że przeliczenie na godziny następuje nie w chwili nabywania urlopu, ale w chwili jego udzielania (przeliczenie na godziny następuje „przy udzielaniu urlopu” – art. 154(2) k.p., a nie „przy nabywaniu urlopu”). Po obniżeniu norm czasu pracy operujemy nadal takim samym wymiarem urlopu (dni), a przeliczamy go na godziny przyjmując normę dobową czasu pracy obowiązującą w czasie wykorzystywania urlopu. Przykład: Pracownik zatrudniony od lat u pracodawcy A dostarczył pracodawcy w marcu wydane w tym samym miesiącu orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Do tej pory osoba ta nie była osobą z niepełnosprawnością. Pracownik ma prawo do 26 dni urlopu rocznie, posiada także 6 dni niewykorzystanego urlopu z 2025 r., pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracownik wykorzystuje w kwietniu 10 dni urlopu – 6 zaległego i 4 z roku 2026. Cały udzielany urlop należy przeliczyć przyjmując 7-godzinną dobową normę czasu pracy. Podstawowym błędem w te sytuacji byłoby określenie wymiaru urlopu pozostałego z 2025 r. jako 48 godzin (6 x 8-godzinna norma czasu pracy obowiązująca w 2025 r.). Podstawa prawna:
|
Urlop zaległy po uzyskaniu orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności
