Osoba odbywająca praktykę na podstawie umowy o odpłatne praktyki absolwenckie nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Potwierdził to ZUS w interpretacji z 2 września 2021 r. (znak: WPI/200000/43/624/2021). Od czerwca 2025 r. pracodawca może, po spełnieniu ustawowych warunków, uzyskać dofinansowanie w wysokości 250 zł za każdy miesiąc praktyki, wypłacanego przez wójta.
Umowa o praktyki absolwenckie ma podstawy normatywne w przepisach ustawy z 17 lipca 2009 r. praktykach absolwenckich. W ramach takiej umowy można przyjmować na praktykę osobę, która:
- ukończyła co najmniej gimnazjum lub ośmioletnią szkołę podstawową, i
- w dniu rozpoczęcia praktyki nie ukończyła 30. roku życia.
Nie zawsze z wynagrodzeniem
Praktykę absolwent może odbywać za wynagrodzeniem albo bez niego. Wysokość miesięcznego świadczenia pieniężnego nie może przekraczać dwukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Jeśli praktyka jest płatna, może to budzić wątpliwości, czy uzyskiwanie wynagrodzenia ma wpływ na obowiązki składkowe wobec ZUS.
Skutki w sferze ubezpieczeń społecznych
Z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wynika jednoznacznie, czy umowa praktyki podlega ubezpieczeniom. Do pewnych wniosków prowadzi dopiero systemowa analiza art. 6 tej ustawy, która określa zamknięty katalog stanów faktycznych identyfikowanych jako tytuły do obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W tym katalogu nie ma umowy o praktykę absolwencką.
Stanowisko ZUS
W stanie faktycznym, który oceniał ZUS, przedsiębiorca zamierzał zatrudnić na praktyki absolwenckie absolwenta studiów, który nie ukończył 30. roku życia. Celem umowy było przyuczenie do pracy i umożliwienie tej osobie zdobycia kwalifikacji zawodowych.
W ramach analizy ZUS m.in.:
- wskazał, że zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz opłacania składek na te ubezpieczenia regulują przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,
- stwierdził, że obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlega osoba, która posiada określony tytułu do ubezpieczeń społecznych wskazany przez ustawodawcę w art. 6 ww. ustawy; przy czym dyspozycja tego artykułu zawiera katalog podmiotów objętych obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnych i rentowych, a wyliczenie to ma charakter zamknięty.
Finalnie ZUS uznał, że osoba odbywająca praktykę na podstawie ww. umowy o praktyki absolwenckie nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym, bowiem taki tytułu nie został wymieniony w treści art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji, zdaniem ZUS, od wynagrodzenia wypłaconego osobie odbywającej praktykę absolwencką na podstawie ww. umowy nie ma obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe.
Od 1 czerwca 2025 r. – możliwe dofinansowanie
Z art. 7a ustawy o praktykach absolwenckich wynika m.in., że:
- podmiotowi przyjmującemu na praktykę będącemu pracodawcą, który zawarł umowę z praktykantem, o którym mowa w art. 5 ust. 4a [niepełnoletni praktykant do 18. roku życia] przysługuje dofinansowanie kosztów praktyki w wysokości 250 zł za każdy pełny miesiąc praktyki, jeżeli praktyka została zrealizowana w wymiarze co najmniej 120 godzin miesięcznie,
- dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania praktykanta, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1,
- dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia ukończenia praktyki przez praktykanta,
- do wniosku dołącza się: kopię umowy; kopię zaświadczenia o ukończeniu praktyki,
- dofinansowanie udzielane podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2025 r., poz. 468), stanowi pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie udzielaną w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis lub pomocy w ramach zasady de minimis w rolnictwie.
Podstawa prawna:
