| Polecenie inspektora PIP dotyczące umowy cywilnoprawnej nie skutkuje zmianą umowy w umowę o pracę. Jest wskazaniem, co – w ocenie inspektora PIP – w umowie nie powinno się znajdować albo że umowa ma dominujące cechy stosunku pracy i powinna być umową o pracę. Niewykonanie polecenia daje PIP możliwość wydania decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy. Od 8 lipca br. może wydawać polecenia usunięcia naruszeń dotyczących:
Polecenie takie może wydać prowadzący kontrolę inspektor PIP. Polecenie nie przekształca umowyPolecenie stanowi formalne wskazanie nieprawidłowości w umowie cywilnoprawnej. Ważne: Polecenie nie przekształca umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę. Jest wyrazem oceny umowy dokonanej przez inspektora PIP odnośnie cech stosunku pracy.Ustawa o PIP przewiduje dwa możliwe cele polecenia: – doprowadzenie do zgodności z prawem umowy cywilnoprawnej, – doprowadzenie do zawarcia umowy o pracę. W pierwszym przypadku inspektor wskazuje na zapisy umowy wymagające usunięcia lub modyfikacji w związku z tym, iż są charakterystyczne dla stosunku pracy, ale całościowo umowa nie ma przeważających cech zatrudnienia pracowniczego. Przykład: W poleceniu inspektor PIP może wskazać na konieczność usunięcia lub zmiany zapisu umowy zobowiązującego zleceniobiorcę do podpisywania listy obecności na takich samych zasadach i w takich samych celach jak pracownicy. Ważne: Inspektor nie będzie poleceniem ingerował w treść umowy odnośnie konstrukcji cywilnoprawnej zobowiązań stron, sposobu realizacji umowy itp., które nie mają związku z cechami umowy o pracę oraz nie pozostają w sprzeczności z przepisami o minimalnej stawce godzinowej. Związane jest to z tym, że nie w każdym przypadku wystąpienia cechy stosunku pracy można mówić o faktycznym istnieniu tego stosunku prawnego. Jak wskazał SN w wyroku z 26 marca 2008 r. (sygn. akt I UK 282/07), kwalifikacja umowy o świadczenie usług jako umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej budzi w praktyce istotne trudności i należy jej dokonywać metodą typologiczną, tj. poprzez rozpoznanie i wskazanie jej cech przeważających (dominujących). W drugim przypadku inspektor wskazuje już, że według niego umowa ma dominujące cechy stosunku pracy, a zatem powinno to być zatrudnienie pracownicze. Kieruje do kontrolowanego podmiotu polecenie zawarcia umowy o pracę. Nie jest to jednak jeszcze decyzja administracyjna stwierdzająca istnienie stosunku pracy. Skutki niewykonania polecenia Polecenie może zostać wydane po umożliwieniu stronom stosunku prawnego zajęcia stanowiska (art. 11 ust. 2 ustawy o PIP). Strony umowy (zleceniodawca i zleceniobiorca/zamawiający i wykonawca) mają zatem możliwość pełnego przedstawienia argumentów za przyjętymi w umowie rozwiązaniami. Mogą wykazać trafność poszczególnych zapisów w kontekście specyfiki usługi, ich niezbędność dla prawidłowej realizacji zobowiązań oraz brak przeważających cech stosunku pracy. Stanowisko to mniej wiąże oczywiście inspektora, niemniej wyrażone w nim opinie powinny być brane pod uwagę odnośnie ewentualnego wydania i zakresu polecenia. Podmiot, który w trakcie kontroli otrzymał polecenie powinien dokładnie przeanalizować sytuację. Podejmując decyzję o nierealizowaniu polecenia musi dokonać wnikliwej oceny umowy pod kątem faktycznego istnienia cech stosunku pracy. W razie niewykonania polecenia może zostać wydana decyzja stwierdzająca istnienie stosunku pracy – wcześniejsze wydanie polecenia i jego niezrealizowanie przez pracodawcę to przesłanki umożliwiające wydanie decyzji, ale nie obligujące okręgowego inspektora pracy do jej wydania. Polecenie jest zatem dla podmiotu kontrolowanego nie tylko wskazaniem określonego działania, ale także swoistym, bardzo silnym ostrzeżeniem, że może liczyć się z otrzymaniem decyzji o istnieniu stosunku pracy. Przykład: Zakładać należy, że decyzja taka nie zostanie wydana w sytuacji, gdy podczas kontroli inspektor nie uznał, że umowa ma przeważające cechy stosunku pracy, lecz wskazał na jakiś jeden czy dwa zapisy, które nie powinny się w niej znajdować. Wykonanie polecenia powinno polegać odpowiednio na zmianie dotychczasowej treści umowy (porozumienie zmieniające) lub zawarciu umowy o pracę z osobą wykonującą zakwestionowaną umowę. |
Polecenie inspektora PIP dotyczące umowy cywilnoprawnej
