Od 2025 r. istnieje obowiązek prowadzenia elektronicznie ksiąg podatkowych i przekazywania ich do organów podatkowych w formie ustrukturyzowanej, przy czym przekazanie ksiąg za 2025 rok dotyczy podatników CIT, u których wartość przychodu z poprzedniego roku przekroczyła 50 mln euro, a także podatkowych grup kapitałowych. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązek ten obejmuje już wszystkich podatników zobowiązanych do przesyłania JPK_VAT miesięcznych. Pierwsze pliki JPK_CIT lub JPK_PIT będą przesyłane w 2027 r. Pojawiła się jednak wątpliwość – co w sytuacji, gdy podatnik zakończy działalność w trakcie roku? Na tą wątpliwość odpowiedziało Ministerstwo Finansów.
Pytanie dziennikarza
Dziennikarz zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie powyższej kwestii do Ministerstwa Finansów. Wskazał, że księgi i ewidencje podmiotów wymienionych w art. 9 ust. 1c i ust. 1e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 24a ust. 1e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinny być prowadzone elektroniczne za 2026 r., jeśli na dzień ich założenia w 2026 r. podatnik wysyła ewidencję JPK_V7M. Czy jeśli podmioty te zostaną np. zlikwidowane w 2026 roku, przed końcem ich przyjętego roku podatkowego/obrotowego, powinny wysłać odpowiednie pliki JPK_PD w terminach:
- podmioty określone w art. 9 ust. 1c i ust. 1e ustawy o CIT – do końca siódmego miesiąca po zakończeniu stosowanego roku podatkowego/obrotowego,
- podmioty określone w art. 24a ust. 1e ustawy o PIT – do dnia 31 lipca następnego roku (w przypadku ksiąg rachunkowych) lub dnia złożenia zeznania za ten rok (podmioty prowadzące podatkową księgę przychodów i rozchodów)?
Dziennikarz wskazał, że w art. 66 ust. 3 ustawy nowelizującej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.) zamieszczono regulację dotyczącą przesyłania ksiąg za niepełny rok podatkowy, jednak ma ona zastosowanie wyłącznie do podmiotów raportujących za 2025 rok. Czy w kolejnych latach sposób postępowania powinien być analogiczny?
Ministerstwo Finansów wyjaśnia
MF w odpowiedzi wyjaśniło przede wszystkim, że na gruncie ustawy o PIT obowiązek prowadzenia elektronicznie ksiąg podatkowych (ksiąg rachunkowych, KPiR, ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych) i ich przesyłania w formie JPK mają m.in. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, wykonujące działalność gospodarczą. Analogiczny obowiązek dotyczy podatników CIT oraz spółek niebędących osobami prawnymi w odniesieniu do prowadzonych ksiąg rachunkowych.
W wyniku wprowadzonych zmian księgi prowadzone na gruncie ustawy o PIT będą przesyłane w formie plików JPK po zakończeniu roku podatkowego w terminie:
- do dnia upływu terminu złożenia zeznania za rok podatkowy, tj. do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym – w przypadku KPiR i ewidencji środków trwałych i WNiP;
- do dnia 31 lipca – w przypadku ksiąg rachunkowych.
Z kolei na gruncie ustawy o CIT księgi rachunkowe będą przesyłane w formie plików JPK po zakończeniu roku podatkowego lub obrotowego w terminie do końca siódmego miesiąca po zakończeniu stosownego okresu rozliczeniowego.
Od 1 stycznia 2026 r. obowiązkiem elektronicznego prowadzenia ksiąg i przesyłania ich w formie JPK zostały objęte podmioty zobowiązane do przesyłania plików JPK_V7M.
W przypadku zakończenia działalności gospodarczej w trakcie 2026 r. przez osobę fizyczną prowadzącą taką działalność na własne nazwisko, osoba ta będzie obowiązana do przesłania ksiąg w formie pliku JPK w zależności od rodzaju przesyłanych ksiąg, w terminie odpowiednio: do 30 kwietnia 2027 r. lub do 31 lipca 2027 r.
W przypadku likwidacji podatnika CIT lub spółki niebędącej osobą prawną w trakcie 2026 r., podmiot ten będzie obowiązany do przesłania ksiąg rachunkowych w formie pliku JPK w terminie do końca siódmego miesiąca po zakończeniu stosownego okresu rozliczeniowego.
MF wskazało, że wyjątek zawarty w art. 66 ust. 3 ustawy nowelizującej dotyczył podmiotów, których rok podatkowy lub obrotowy zakończył się przed 31 grudnia 2025 r. Zgodnie z tym przepisem, księgi za tamten okres należało przesłać do urzędu skarbowego do końca marca 2026 r.
Co istotne, przepisy ustawy o PIT nie przewidują regulacji dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych w formie pliku JPK po likwidacji podmiotu obowiązanego do jego przesyłania, w przypadku prowadzenia działalności w innej formie niż na własne nazwisko, np. w formie spółki jawnej. Zdaniem ministerstwa, oznacza to, że w przypadku likwidacji takiej spółki w trakcie 2026 r. nie wystąpi obowiązek przesłania, ani w trakcie, ani po zakończeniu roku podatkowego, ksiąg podatkowych w firmie pliku JPK za 2026 r.
