Likwidacja działalności gospodarczej przez podatnika VAT czynnego uruchamia określone obowiązki dokumentacyjne i rozliczeniowe. Jednym z kluczowych jest sporządzenie tzw. remanentu likwidacyjnego, którego zasady sporządzania wynikają bezpośrednio z ustawy o podatku od towarów i usług.
Opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, w przypadku gdy dochodzi do:
- rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej (np. jawnej, partnerskiej),
- zakończenia wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT przez osobę fizyczną lub przedsiębiorstwo w spadku,
- niewykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT (przez osobę fizyczną lub przedsiębiorstwo w spadku) przez co najmniej 10 miesięcy (nie dotyczy to podatników, którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej),
- wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do jego powołania.
Co ująć w remanencie likwidacyjnym
Opodatkowaniu podlegają towary własne przedsiębiorcy pozostałe na dzień likwidacji działalności gospodarczej, w stosunku do których przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Spisem należy objąć wyłącznie towary w rozumieniu ustawy o VAT, a więc rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Ważne! Remanent dotyczy tylko tych składników, przy których przysługiwało prawo do odliczenia VAT, choćby częściowe.
Są to więc towary, których zakup udokumentowany został fakturami – bez względu na to, czy podatnik skorzystał z prawa do odliczania podatku VAT. W spisie z natury sporządzanym dla celów VAT nie należy uwzględnić towarów, przy nabyciu których nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT.
Podatnicy są obowiązani sporządzić spis z natury towarów na dzień rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
W spisie ujmie się m.in.:
- towary handlowe,
- materiały, surowce,
- wyroby gotowe i półprodukty,
- środki trwałe oraz wyposażenie, o ile przy ich nabyciu przysługiwało prawo do odliczenia VAT.
W spisie nie ujmuje się natomiast:
- środków trwałych, przy których nie przysługiwało odliczenie VAT (np. samochód osobowy kupiony przed rejestracją do VAT),
- wartości niematerialnych i prawnych (oprogramowania, licencji),
- usług.
Ważne! Portal internetowy nie stanowi towaru w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, a więc nie podlega ujęciu w spisie przy likwidacji (interpretacja dyrektora KIS z 18 grudnia 2020 r.; znak: 0111-KDIB3-1.4012.709.2020.2.WN).
Wartość – cena nabycia lub koszt wytworzenia
Podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów (bez VAT), a jeśli nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia towaru, określone na dzień sporządzenia spisu. Kluczowe jest więc ustalenie aktualnej wartości, a nie historycznej ceny zakupów.
Ważne! Wycena powinna odpowiadać aktualnej wartości ekonomicznej.
Rozliczenie VAT z remanentu likwidacyjnego
VAT należny z remanentu ujmuje się w deklaracji za okres, w którym dokonano likwidacji. W praktyce jest to plik JPK_VAT za miesiąc (lub kwartał), w którym dokonano wykreślenia z CEIDG lub zakończenia działalności w spółce osobowej. Obowiązek podatkowy dla wykazanego podatku należnego VAT powstaje z dniem rozwiązania spółki czy też zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
Podatnicy są zobowiązani złożyć informację o dokonanym spisie z natury, o ustalonej na jego podstawie wartości towarów i o kwocie podatku VAT należnego, nie później niż w dniu złożenia deklaracji podatkowej składanej za okres obejmujący dzień rozwiązania spółki czy zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
Informację o sporządzonym spisie z natury można złożyć na piśmie albo w formie elektronicznej. Informację można złożyć na druku VAT-S1, ale nie jest on obowiązkowy.
Towary (w tym środki trwałe oraz towary handlowe) objęte spisem z natury należy opodatkować w sposób pozwalający na zachowanie zasady neutralności podatku VAT, a więc na zasadach takich samych, jak przy sprzedaży, stosując obowiązujące stawki VAT.
Podstawa prawna:
