Korekty deklaracji po nowemu – co zmieni się od 1 października br.?

Od 1 października br. zmienią się przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące korekt deklaracji. Najważniejszą zmianą będzie obowiązek dołączenia pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty, jeżeli wynika z niej nadpłata w wysokości większej niż 10 000 zł. Nowelizacja zmieni również zasady dokonywania korekt po rozwiązaniu spółki cywilnej oraz ureguluje możliwość korekty w związku z utratą statusu podatnika przez podatkową grupę kapitałową i grupę VAT.

Jak jest obecnie?

Zgodnie z obowiązującym do 30 września br. art. 81 par. 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Korekta następuje przez złożenie deklaracji korygującej.

Co do zasady przepisy nie wymagają obecnie, aby podatnik wraz z korektą przedstawiał uzasadnienie jej przyczyn. Wyjątek dotyczy m.in. szczególnej korekty dokonywanej w toku postępowania dotyczącego unikania opodatkowania – taką korektę składa się wraz z uzasadnieniem jej przyczyn.

W typowych rozliczeniach podatkowych podatnik może obecnie skorygować deklarację bez obowiązku wyjaśniania przyczyn korekty, także gdy jej skutkiem jest powstanie nadpłaty. Prawo do korekty nie jest jednak nieograniczone. Zgodnie z art. 81b Ordynacji podatkowej, co do zasady ulega ono zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej – w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą. Korekta złożona w okresie zawieszenia uprawnienia nie wywołuje skutków prawnych, z zastrzeżeniem szczególnych regulacji przewidzianych w Ordynacji podatkowej.

Szczególne zasady obowiązują obecnie także w przypadku rozwiązanej spółki cywilnej. Osoba, która była jej wspólnikiem w chwili rozwiązania spółki, może skorygować deklarację uprzednio złożoną przez spółkę w zakresie wskazanym w przepisach dotyczących stwierdzenia nadpłaty.

Uzasadnienie korekty – dobrowolne albo obowiązkowe

Od 1 października br. podstawowa zasada prawa do korekty pozostanie bez zmian. Podatnicy, płatnicy i inkasenci nadal będą mogli korygować uprzednio złożone deklaracje, a korekta będzie następowała przez złożenie deklaracji korygującej.

Do art. 81 zostaną jednak dodane dwa nowe przepisy – par. 2a i 2b. Pierwszy z nich wyraźnie przewiduje możliwość przedstawienia przez podmiot dokonujący korekty pisemnego uzasadnienia jej przyczyn. Co do zasady uzasadnienie będzie więc fakultatywne.

Od tej zasady przewidziano jednak istotny wyjątek. Jeżeli z korekty deklaracji będzie wynikała nadpłata w wysokości większej niż 10 000 zł, pisemne uzasadnienie przyczyn korekty stanie się obowiązkowe.

Ważne: Nie oznacza to powrotu do obowiązku uzasadniania wszystkich korekt. Decydujące znaczenie ma skutek korekty w postaci nadpłaty przekraczającej ustawowy próg. Jeżeli korekta prowadzi do zwiększenia zobowiązania podatkowego, zmniejsza podatek, ale nie powoduje nadpłaty albo wynika z niej nadpłata nieprzekraczająca 10 000 zł, uzasadnienie pozostanie dobrowolne.

Wskazówka: Nadpłata wynosząca dokładnie 10 000 zł nie będzie zatem powodowała obowiązku przedstawienia uzasadnienia.

Przykład: Spółka wykazała w CIT-8 podatek należny w wysokości 180 000 zł i zapłaciła go w tej kwocie. Następnie stwierdziła, że nie uwzględniła części kosztów uzyskania przychodów. Po korekcie należny podatek wynosi 160 000 zł, a więc powstaje nadpłata 20 000 zł.

Jeżeli korekta zostanie złożona do 30 września 2026 r., w typowej sytuacji przepisy art. 81 nie wymagają przedstawienia uzasadnienia jej przyczyn. Jeżeli natomiast taka sama korekta zostanie złożona od 1 października 2026 r., wraz z deklaracją korygującą trzeba będzie przedstawić pisemne uzasadnienie, ponieważ wynikająca z niej nadpłata przekracza 10 000 zł.

Nowe uprawnienia byłych wspólników spółki cywilnej

Zmianie ulegnie również art. 81 par. 1a Ordynacji podatkowej. Nowy przepis wprost wskaże, że osoba, która była wspólnikiem spółki cywilnej, w momencie jej rozwiązania może skorygować uprzednio złożoną przez spółkę deklarację, wykazując nadpłatę. Równocześnie z korektą będzie trzeba złożyć umowę spółki aktualną na dzień jej rozwiązania.

Nowością będzie również dodanie art. 81 par. 1b. Możliwość skorygowania deklaracji w celu wykazania nadpłaty zostanie rozszerzona na spółki, które tworzyły podatkową grupę kapitałową w momencie utraty przez tę grupę statusu podatnika – w zakresie zobowiązań tej grupy – oraz na przedstawiciela grupy VAT po utracie przez tę grupę statusu podatnika.

Co stanie się z korektą w razie odmowy stwierdzenia nadpłaty?

Zmiana obejmie także art. 81b par. 2a Ordynacji podatkowej. Obecnie przepis wiąże bezskuteczność korekty złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty m.in. z odmową stwierdzenia nadpłaty, ale również z określonymi przypadkami umorzenia postępowania.

Od 1 października 2026 r. regulacja zostanie uproszczona. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu skorygowana deklaracja nie będzie wywoływała skutków prawnych w razie odmowy stwierdzenia nadpłaty w całości albo w części.

Przepisy przejściowe dotyczące nadpłaty

Ustawodawca przewidział szczególną regulację dotyczącą nadpłat wynikających z korekt złożonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Jeżeli skorygowana deklaracja zostanie złożona przed 1 października 2026 r., w sprawie stwierdzenia wynikającej z niej nadpłaty, a także jej zwrotu i oprocentowania zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe.

Podstawa prawna:

• art. 81 i art. 81b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 622)
• art. 1 pkt 22 i 23, art. 22, art. 35 ustawy z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r., poz. 846)