Darowizna pieniędzy w formie aktu notarialnego przelewana w ratach – co ze zwolnieniem z podatku?

Darowizna środków pieniężnych w formie aktu notarialnego

Sprawa dotyczyła podatnika, który wskazał, że osoba z najbliższej rodziny (rodzeństwo) planuje udzielić mu darowizny pieniężnej. Udzielenie darowizny odbędzie się na podstawie umowy zawartej przed notariuszem w formie aktu notarialnego, przy czym kwota darowizny wskazana w umowie będzie rozłożona na raty i jej wypłata będzie dokonywana po zawarciu umowy w ratach – zgodnie z harmonogramem zawartym w umowie.

Darowizna będzie realizowana w formie przelewów na rachunek bankowy obdarowanego, przy czym może się odbywać w jednym z dwóch wariantów:

1. przelew bezpośrednio przez członka rodziny z jego rachunku na rachunek obdarowanego,
2. przelew na podstawie umowy przekazu przez podmiot trzeci, który dokonując zapłaty za swoje zobowiązanie wobec członka rodziny część środków pieniężnych (odpowiadających racie darowizny) przekaże przelewem bankowym od razu na rachunek obdarowanego – przy czym między stronami zostanie zawarta w formie pisemnej umowa przekazu, z której wprost będzie wynikać, że przelew środków jest spłatą zobowiązania oraz dalszym przekazaniem środków tytułem darowizny od członka rodziny do podatnika.

Wnioskodawca (obdarowany) wskazał, że będzie gromadził potwierdzenia otrzymanych przelewów, a do tych przelewów od podmiotu trzeciego będzie dołączana treść zawartej umowy przekazu.

W związku z powyższym wnioskodawca zapytał, czy zarówno w pierwszym, jak i w drugim przypadku otrzymana darowizna będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn oraz czy w przypadku zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, dla skorzystania ze zwolnienia w związku z otrzymywaniem poszczególnych rat, będzie on zobowiązany do dokonania zgłoszeń nabycia środków pieniężnych na druku SD-Z2 każdorazowo po otrzymaniu tych środków?

Dyrektor KIS podzielił stanowisko podatnika

Organ zgodził się z podatnikiem zarówno co do możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn w obu przypadkach, jak i w odniesieniu do braku konieczności zgłaszania każdorazowo otrzymania środków pieniężnych w sytuacji, gdy umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego.

Organ wskazał, że z treści art. 4a ust 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku, gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

1. otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie (najbliższa rodzina),
2. złożenie zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w art. 4a ust. 4 ustawy),
3. udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek inny niż płatniczy, w banku lub SKOK lub przekazem pocztowym.

Dyrektor KIS podkreślił, że nie ma znaczenia, kto technicznie będzie dokonywać przelewów, tzn. darczyńca bezpośrednio ze swojego rachunku bankowego czy też podmiot trzeci na podstawie umowy przekazu. Podmiot trzeci na podstawie umowy przekazu dokona bowiem zapłaty za swoje zobowiązania wobec członka rodziny, przelewając środki na konto obdarowanego – będą to zatem środki należne darczyńcy i niezależnie od tego, kto będzie technicznie wykonywał przelew na konto obdarowanego, każdorazowo będzie to stanowić przesunięcie z majątku darczyńcy (członka rodziny) do majątku obdarowanego (wnioskodawcy). Oznacza to, że nawet wówczas, gdy środki pieniężne na rachunek wnioskodawcy przeleje podmiot trzeci, darczyńcą nadal będzie członek rodziny. Tym samym w obu wariantach darowizna może korzystać ze zwolnienia z podatku.

Z treści art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy wynika, że obowiązek zgłoszenia darowizny dla celów skorzystania ze zwolnienia nie dotyczy m.in. przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo gdy w tej samej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron. W związku z tym organ zgodził się z wnioskodawcą, że zachowanie formy aktu notarialnego dla omawianej darowizny będzie wykluczać obowiązek zgłaszania naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny, jak i poszczególnych jej rat.

interpretacja indywidualna dyrektora KIS z 4 maja 2026 r., nr 0111-KDIB2-2.4015.55.2026.1.MM